ISO 14001 Standart Maddeleri Nelerdir? ISO Anlamı Açılımı Nedir?

ISO 14001 (İnternational Organization for Standardization) Uluslararası standardizasyon örgütünün ortak kararlar alarak yayımladığı bir Çevre yönetim sistemi standardıdır. Bu standart tüm dünyada bulunan bütün akredite belgelendirme kuruluşları tarafından hem üretim hemde hizmet sektöründe uygulanabilen bir yapıdır.

ISO: Standardı Yayınlamış olan tüm dünyada kabul edilen örgütün adıdır. (Uluslararası Standartlar Örgütünün kısaltılmasıdır.)
14001: Uluslararası Standartlar Örgütü (ISO) tarafından Çevre Yönetim Standardına verilen isimdir.
2015: Sistemin Yayınlandığı veya Revize edildiği Tarihi göstermektedir. (5 yıl süreyle ISO tarafından toplanılarak gerekli revizyon işlemleri onaylanır. Her 8 yılda bir bu tarih değişmektedir.)
TS: Türkçe Standart kısaltması
EN: Avrupa Normu kısaltması

Bu standart ISO tarafından yayınlanmış ve TSE tarafından Türkçeye çevrilmiştir. Dünyanın her tarafında hangi kurum veya kuruluş olursa olsun bu Çevre Yönetim Sistemini kurmak istediğinde bu standardın şartlarını kabul etmiş sayılır ve şartları karşılamak zorundadır.

ISO 14001:2004 veya ISO 14001:2015 Standardı; Müşteri tarafından uygulanabilir birincil ve ikincil mevzuat şartlarını karşılayan ürünü yada hizmeti düzenli olarak sağlama yeteneğini göstermeye ihtiyaç duyduğunda ve sistemin sürekliliğinin sağlanması, iyileştirilmesi, müşteri ve uygulanabilir birincil ve ikincil mevzuat şartlarına uygunluğu için gereken prosesler (süreçler) dahil olmak üzere sistemi etkin olarak uygulayarak müşteri memnuniyetini artırmayı, çevreye duyarlı olarak faaliyetlerini gerçekleştirmeyi, doğal kaynak kullanımını kontrollü olarak yaparak doğayı korumayı, atıkların geri dönüşümünü sağlamayı amaçlamaktadır.

Genelleme yapacak olursak; Eylül 2015 de alınan bir karar ile yeniden yapılandırılan ISO 9001 standart kapsamına paralel bir değişiklik yapıldığı görülmektedir. ISO 14001:2015 standardı da ISO 9001 standardı gibi Annex SL formatında yine 10 madde üzerinden kurulmuştur. Bu anlamda ISO 9001 ve diğer standartlara entegrasyonda büyük kolaylık sağlanacaktır. Ayrıca diğer standartlarında bu yapıda yine 10 madde ile birleştirileceği söylenmektedir.

ISO 14001:2004 Standart Maddeleri aşağıdaki gibidir.

1 - KAPSAM
2 - ATIF YAPILAN STANDARTLAR
3 - TARİFLER
4 - ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİNİN ŞARTLARI
4.1 - Genel Şartlar
4.2 - Çevre Politikası
4.3 - PLANLAMA
4.3.1 - Çevre Boyutları
4.3.2 - Yasal ve diğer şartlar
4.3.3 - Amaç ve Hedefler
4.3.4 - Amaçlar, hedefler ve program/programlar
4.4 - UYGULAMA VE FAALİYETLER
4.4.1 - Kaynaklar, görevler, sorumluluk ve yetki
4.4.2 - Uzmanlık, eğitim ve farkında olma
4.4.3 - İletişim
4.4.4 - Dokümantasyon
4.4.5 Dokümanların kontrolü
4.4.6 Faaliyetlerin kontrolü
4.4.7 Acil duruma hazır olma ve müdahale
4.5 KONTROL ETME
4.5.1 İzleme ve Ölçme
4.5.2 Uygunluğun değerlendirilmesi
4.5.3 Uygunsuzluk, düzeltici faaliyet ve önleyici faaliyet
4.5.4 Kayıtların kontrolü
4.5.5 - İç Tetkik
4.6 - YÖNETİMİN GÖZDEN GEÇİRMESİ

 

 

 

 

 

 

ISO 14001:2015 Standart Maddeleri aşağıdaki gibidir.

0. GİRİŞ
0.1.Arka Plan
0.2.Çevre Yönetim Sisteminin Amacı
0.3.Başarı faktörleri
0.4.Planla-Uygulama-Kontrol Et-İyileştir Modeli
0.5.Bu Uluslararası Standardın İçerik Yapısı
1. KAPSAM
2. ATIF YAPILAN STANDARTLAR
3. TERİMLER VE TARİFLER
3.1.Liderlikle İlişkili Terimler
3.2.Planlama İle İlişkili Terimler
3.3.Destek ve Operasyon ile İlişkili Terimler
3.4.Performans Değerlendirme ve Gelişme ile İlişkili Terimler
4. KURULUŞUN BAĞLAMI
4.1.Kuruluş ve Kuruluşun Bağlamını Anlama
4.2.İlgili Tarafların İhtiyaç ve Beklentilerini Anlama
4.3.Çevre Yönetim Sisteminin Kapsamının Belirleme
4.4.Çevre Yönetim Sistemi
5. LİDERLİK
5.1.Liderlik ve Taahhüt
5.2.Çevresel Politika
5.3.Organizasyonel roller, sorumluluklar ve yetkiler
6. PLANLAMA
6.1.Risk ve Fırsatları Belirleme Faaliyetleri
6.1.1.Genel
6.1.2.Çevresel Bakış
6.1.3.Uyum Zorunluluğu
6.1.4.Faaliyet Planlama
6.2.Çevre Hedefleri ve Hedeflere Ulaşmak için Planlama
6.2.1.Çevre Hedefleri
6.2.2.Çevre Hedeflerine Ulaşmak için Planlama Faaliyeti
7. DESTEK
7.1.Kaynaklar
7.2.Yetkinlik
7.3.Farkındalık
7.4.İletişim
7.4.1.Genel
7.4.2.İç İletişim
7.4.3.Dış İletişim
7.5.Dokümante Bilgi
7.5.1.Genel
7.5.2.Oluşturma ve Güncelleme
7.5.3.Dokümante Bilginin Kontrolü
8. OPERASYON
8.1.Operasyonel Planlama ve Kontrol
8.2.Acil Duruma Hazırlık ve Tepki
9. PERFORMANS DEĞERLENDİRME
9.1.İzleme, ölçüm, analiz ve değerlendirme
9.1.1.Genel
9.1.2.Uygunluğun Değerlendirilmesi
9.2.İç Tetkik
9.2.1.Genel
9.2.2.İç Tetkik Programı
9.3.Yönetimin Gözden Geçirmesi
10. İYİLEŞTİRME
10.1.Genel
10.2.Uygunsuzluk ve Düzeltici Faaliyet
10.3. Sürekli İyileştirme